sida

sexu kutsapenaren prebentzioa
Koitoa (uzkikoa zein baginakoa) dagoen sexu harreman guztietan hasieratik PRESERBATIBOA ondo eta beti erabiltzeak GIBaren sexu kutsapena ekiditen du, kondoia den latxezko hesi fin hori nahikoa baita jariakin kutsakorren ukimena sexu organoetako edo-eta ahoko muki-mintzekin saihesteko.
Preserbatiboa ondo erabiltzeak ezinbestean esan nahi du ondo gordeta eta ipinitako preserbatibo homologatuak, harremanaren hasieratik, behin batean bakarrik eta labaingarri egokiarekin erabiltzea.

Ahozko sexuan: felazioa (ahoa-zakila) arriskurik gabe egiteko, KONDOIA erabili behar da edota ahoan ez isurtzea, ahoko muki-mintzean zauri txikiak egoteak birusa organismoan sartzea ahalbidetu dezakeelako.
Kunilingusa (ahoa-bagina) egiteko komenigarria da sexu organoak latexezko koadro batez estaltzea, hau lortu dezakezu kondoia bat erditik irekiz.

Ahozko sexu harremanak soilik dira arriskutsuak egiten duen pertsonaren ahoan zauririk badago, beraz, bakarrik kasu horretan arriskutsuak dira.
Ez partekatu sexu jostailuak aldez aurretik ondo garbitu ez badituzu edota, posible bada, babestu itzazu preserbatibo batez.

Beste neurri mota bat ere har daiteke:

• Koitorik gabeko sexu harremanak eduki.
• Ez kutsatutako bikotekide bakar baten sexu harremanak eduki, beti ere elkarrekiko fidelak izanez.

Ondorengo koadroan sexu jokabide desberdinak, bere arriskua eta prebentzioa azaltzen dira:

SEXU KUTSAPENAREN PREBENTZIOA
SEXU JOKABIDEA	KUTSAPEN ARRISKUA	PREBENTZIO NEURRIA
BAGINAKO KOITOA	OSO HANDIA	ERABILI BETI PRESERBATIBOA
UZKIKO KOITOA	OSO HANDIA	ERABILI BETI PRESERBATIBOA
AHOZKO SEXUA	ARRISKUA BADAGO	ERABILI PRESERBATIBOA EDOTA EZ ISURI
LAZTANAK, MASAJEAK, MUXUAK, ELKAR MASTURBATZEA...	ARRISKURIK GABE	BAT ERE EZ

odolaren bidezko kutsapanaren prebentzioa

Gomendio orokorrak:

•  Erabili beti MATERIAL ESTERILA larruazalean edota muki-mintzetan zauriak eragin ditzaketen jarduera guztietan (esate baterako, pearcingean, tatuajeetan, depilazio elektrikoan edota akupunturan oso garrantzitsua da ziur egotea erabiltzen den ekipamendua berria edota esterila dela).

•  Ez partekatu zauririk eragin dezaketen gauza pertsonalak, adibidez, bizar-aitzurra, hortzetako eskuila, manikurako tresnak, eta abarrekoak.

Zainaren bidezko drogen erabiltzaileak:
Erabilitako xiringak zein droga prestatzeko beste material batzuk zainaren bidezko drogen erabiltzaileek partekatzea arrisku handiko jokabidea da.
Argi egon behar da arriskua material ez esterilizatua banatzean datzala, eta ez drogak erabiltzean.

Kasu honetan prebentziorik onena da droga hartzeko modua aldatzea, arriskurik gabeko era bat erabiliz (esnifatzea edota erretzea), hola ez bada:

• Beti xiringa eta orratz berriak edota esterilizatuak erabili behar dira, eta inolaz ere ez partekatu droga prestatzeko materiala (koilaratxoak, iragazkiak,...) edota injekzio materiala beste erabiltzaile batzuekin.

•  Oso gomendagarria da jakitea non eta nola lortu material esterila:
Xiringak Trukatzeko Gunea

•  Ur eta orratz esterilik ez badago, desinfektatu behar dira, argi edukita prozedura ez dela material esterila erabiltzea bezain segurua.
nola esterilizatu xiringa?

Beste jokabide batzuk: Egun, odolaren transfusioak, hemoderibatuen erabilera edota organoen transplanteak oso osasun-kontrol zorrotzen menpe daude, eta 1998az geroztik herri garatuetan jokabide hauek ez dute arriskurik. Beste horrenbeste gertatzen da osasun zentroetako injekzio materialaren erabilpenarekin, berau beti esterila edota erabilera bakarrekoa delako, beraz, GIBaren kutsadura ekiditen da.

kutsapen perinatal:ama seropositiboarengandik honen umearenganatal

UGIBaren kutsapena ama seropositiboarengandik honen umearengana hiru unetan gerta daiteke: haurdunaldian zehar, erditzean edota edoskitzaroan, beraz, haurdun egonez gero, komenigarria da GIBaren froga egitea..

Hardun dauden emakume seropositiboek (GIBak kutsatuek) zera jakin behar dute:

•  Badaude tratamendu bereziak umeari birusa kutsatzeko arriskua eraginkorki jaitsarazten duenak, % 3era arte, beraz garrantzitsua da haurdunaldian zehar sendagileak jarraipen estua egitea.
•  Kontuan hartuta GIBa kutsatzeko bideetariko bat dela erditzeko kanalaren bidezkoa dela, gertakizun honetan amari darion odol kopuru handiagatik, zesarea egitea gomendatzen da.
•  Ama-esnearen bidez ere birusa kutsatu daitekeenez, kutsatutako amek ez dute bularra eman behar.
•  Badago aukera haurdunaldiaren lehenengo 22 astetan haurdunaldiaren borondatezko etendura egiteko, beti ere legeak xedatutakoaren arabera.

prebentzioari buruzko hainbat kontu...

Eraginkorra al da preserbatiboa GIBaren kutsadura ekiditeko? Bai. Preserbatiboak GIBaren aurreko babes eraginkorra dira, baldin-eta koito mota guztietan beti eta zuzen erabiltzen badira.

Ba al dago pertsona seropositiboekin sexu harremanak edukitzea? Bai, baldin-eta beti prebentzio neurriak erabiltzen badira.

Zer egin preserbatiboa apurtuz gero? Ez da uzkia edota bagina garbitu behar (ur eta xaboiarekin). Egin behar den lehenengo gauza da lehen mailako asistentziaren zentro batera edota emakumea atenditzeko zentro batera joatea.

Zalantzarik badut, nora jo dezaket? Irakurri duzunari buruz informazio gehiago, kontsulta pertsonalizatu bat egin,... nahi baduzu,

EZ IZAN ZALANTZARIK, GALDEIGUZU

	Kasu honetan prebentziorik onena da droga hartzeko modua aldatzea, arriskurik gabeko era bat erabiliz (esnifatzea edota erretzea), hola ez bada: • Beti xiringa eta orratz berriak edota esterilizatuak erabili behar dira, eta inolaz ere ez partekatu droga prestatzeko materiala (koilaratxoak, iragazkiak,...) edota injekzio materiala beste erabiltzaile batzuekin. • Oso gomendagarria da jakitea non eta nola lortu material esterila: Xiringak Trukatzeko Gunea • Ur eta orratz esterilik ez badago, desinfektatu behar dira, argi edukita prozedura ez dela material esterila erabiltzea bezain segurua.	nola esterilizatu xiringa?