|
efentsak ahul daudenean, eragile
patogeno edota mikroorganismoek (bakterio, birus, onddo eta protozooek) gaixotasunak
eragiteko "aukera" baliatzen dute. Horrexegatik "kutsadura
oportunista" deitzen zaie. Kasu askotan jende askok era ezkutuan dauzkan
kutsadurak dira, baina sistema immunologikoak hedatu daitezen saihesten du;
hori da, adibidez Toxoplasma gondiik eragindako kutsaduren kasua, Espainian
jende asko dago mikrobio horrek jota, baina sistema immunologikoak kontrolatuta
dauka, eta ez dio uzten gaixotasuna garatzen.
Oro har, lehen mailako profilaxia deitzen zaio kutsadura bat agertzea ekiditen
saiatzen denari, eta bigarren mailako profilaxia dagoeneko sendatuta dagoen
kutsadura bat berriro agertzea ekiditen saiatzen denari.
Lehen mailako profilaxia ezinbestekoan eskatzen duten gaixotasunak dira Pneumocystis
cariniik eragindako pneumonia eta tuberkulosia. Toxoplasmosia ere eragiten
duen protozooarekin harremana eduki duten pertsonengan prebenitu beharreko
beste gaixotasun bat da. Kutsadura batzuek bigarren mailako profilaxia edota
berriro gaixotzea ekiditeko jarraipen-tratamendua behar dute, esate baterako,
toxoplasmosia (mikrobio batek nerbio-sistema zentralean eta garunean eragiten
duen kutsadura), kriptokokosia (onddo batek biriketan, odolean edota meningeetan
eragindako kutsadura) edota erretinitisa (Zitomegalobirus izenekoak begietako
erretinaren kutsadura).
Etengabean ikertzen ari dira lehen mailako profilaxiaren bidez tratatu daitezkeen
gaixotasunen zenbatekoa handitzeko aukerak, beti hobea delako kutsadura bat
agertu dadin ekiditea agertu ostean tratatzea baino. Egun ikertzen ari da
zein izan daitekeen profilaxi pauta egokiena Zitomegalobirusak eragiten duen
gaixotasuna ekiditeko.
Txertoak komenigarriak al dira? Sendagileak
txerto zehatz batzuk hartzeko beharra baloratu behar du. Gomendagarria da
pneumozitoen kontrako txerto-dosi bat jasotzea (pneumonia eragiten duen bakterioaren
kontrako txertoa), baita B hepatitisaren kontrakoa ere, baldin eta aldez aurretik
birusarekiko harremanik egon ez bada.
Urtero gripearen kontra hartzen den txertoari dagokionez, pertsona oso immunodeprimituei
onurarik ez dakarkiela frogatu da, gainera, birus-karga handitu dezakeenez,
sendagileak baloratzea gomendatzen da.
